image

PeyamaKurd - İnsan vücudu için gerekli olan besinleri hepimiz biliyoruzdur. Bu besinlere makro besinler denir ve protein, karbonhidrat ve yağlardan oluşurlar. Bugünün konusu olan yağlar da sağlıklı bir şekilde yaşam faaliyetimizi sürdürebilmemiz için son derece önemlidir. Yağlar vitamin emiliminden, beyin gelişiminden, hormon dengesine kadar vücudun birçok faaliyeti için gereklidir. Yani sağlıklı bir vücut için yeteri miktarda kaliteli yağ tüketmemiz şart.

Yağları doymuş, doymamış ve trans yağlar olarak üçe ayırabiliriz. Doymuş yağlar, oda sıcaklığında katı halde bulunur ve genellikle hayvansal yağlardan oluşmaktadırlar. Et, süt, peynir, tavuk, yumurta, tereyağı, Hindistan cevizi yağı ve kakao yağı, doymuş yağ içeren besinlerin bazılarıdır.

Doymuş yağların kolesterolü yükseltip kalp hastalıkları yaptığı düşünülse de son dönemlerin araştırmaları, besinsel kolesterolün kandaki kolesterolle bir bağlantısı olmadığını ve doğal köy tereyağının, açık havada dolaşan ve otla beslenen hayvanın yağının, yumurta ve doğal yoğurdun vücut için yararlı olduğunu göstermiştir.

Doymuş yağların zararlı olduğunu vurgulayan vegan doktorlar, yapılan araştırmaların doğruluk payı olmadığını belirterek hem hayvansal hem de bitkisel tüm yağların zararlı olduğuna inanıyorlar ve yağların hem kalp hastalıkları hem de diyabete sebep olduğunu savunuyorlar.

Doymamış yağlara geldiğimizde, bu yağlar genellikle bitki bazlıdır. Buna ek olarak yağlı balıklarda ve yumurtada mevcutturlar. Tekli ve çoklu doymamış yağlar olarak ikiye ayrılırlar ve genelde oda sıcaklında sıvı haldedirler. Tekli doymamış yağlar (MUFA); avokado, yağlı tohumlar (chia, keten, ay çekirdeği, kabak çekirdeği, susam vb.) ve kuruyemişlerde bulunurlar. Çoklu doymamış yağlar (PUFA) ise omega-3 (somon, ton, palamut, ceviz, keten tohumu ve yumurtada) ve omega-6 (ay çiçek yağı, mısır tozu yağı, tohum ve kuruyemişler) yağlarından oluşurlar.

Omega-3 yağları, vücudun kendi kendine üretemediği yağlar olduğu için beslenme yolu ile alınması şarttır. Omega-3 yağları, beyin gelişimi ve bağışıklık sistemi için çok önemli olup enflamasyonu azaltır, Alzheimer ve kalp hastalıklarına karşı korur. Vücuttaki omega-3 omega-6 dengesi sağlık için çok önemlidir ve doğada bulunan gıdaların içerisinde bu oran doğru bir dengededir. Fakat, günümüzde maalesef rafine bitkisel yağlarda ve paketli gıdalarda yüksek orandaki omega-6, insan sağlığını tehdit ederek diyabet, kanser ve kalp hastalıklarına sebep olmaktadır.

Ayçiçek, mısır özü, soya gibi bitkisel sıvı yağlar rafine işlem görmüş çok yüksek oranda omega-6 barındıran son derece zararlı yağlardır. Raflarda omega-3 takviye vitaminleri çok sık görmekteyiz fakat unutmamalıyız ki bizim temel sorunumuz omega-3 eksikliği değil; omega-6 fazlalığıdır ve siz aldığınız omega-6 fazlalığını daha da çok omega-3 alarak kompanse ettiğinizde sadece semptomu çözerek asıl soruna inmiyorsunuz. Takviye gıdalara para harcamak yerine maliyeti biraz daha yüksek olabilen doğal yağları tercih edip paketlenmiş gıdalardan uzak durduğunuzda o dengeyi zaten yeterince sağlamış olacaksınız.

Son olarak trans yağlar mevcuttur. Bu yağlar kimyevi bir işlem ile yapılarına hidrojen eklenerek sıvı halden katı hale getirilmiş yağlar olup ve sağlık için son derece zararlıdır. Margarin ve birçok paketlenmiş üründe mevcut olan bu trans yağlardan uzak durmalıyız. Yüksek oranda enflamasyona sebep olurlar ve trigliserit ve LDL yani kötü kolesterolü yükseltip HDL yani iyi kolesterolü düşürerek kalp sağlığını tehdit ederler.