image

PeyamaKurd - Orta Doğu’da gerginlik giderek büyüyor. 2014 yılında başlayan terör örgütü IŞİD saldırısı ve Suriye iç savaşı büyük aktörleri bölgeye çekmiş ve IŞİD ile mücadele için ABD liderliğinde Uluslararası Koalisyon kurulmuştu. 2019 yılının sonlarına doğru IŞİD’e karşı zafer ilan eden Koalisyon ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Rusya’nın Esad rejimine destek vermesi Suriye’nin yeniden gerilimli bölge haline gelmesine zemin hazırlamıştı. Akabinde Türkiye’nin, Rojava’da Kürtlere yönelik başlattığı saldırılar, dünya gündemine oturmuştu. Bugün ise bölgede gündemin ana maddesini İdlib oluşturuyor. Türkiye’nin, rejim güçlerine yönelik saldırılarına karşılık veren Esad güçleri, bölgede ilerlemeye devam ediyor. 

Yaşanan gelişmelere ilişkin PeyamaKurd’e konuşan The Jerusalem Post editörü ve Orta Doğu analisti Seth J. Frantzman, İdlib’in yeni bir savaş alanı olmayacağını, Türkiye ile Rusya’nın bölgede anlaşacağını ifade ediyor. 


İdlib'deki durum ciddileşiyor. Türkiye bölgeye Rusların Esad Rejimine verdiği desteğe rağmen girdi. Bu konu hakkında ne söylemek istersiniz?

Rusya, Türkiye'yi İdlib'deki aşırılık yanlıları için tam sorumluluk alma konusunda zorlamak istiyor. Türkiye ise, Ankara'nın liderliği ile krizlerle başa çıktığını göstermeye hazırlanıyor. 

Ayrıca Türkiye, ABD’nin daha fazla desteği almak için İdlib'de acı çekmek istiyor. Bana göre Rusya, İdlib'de Türkiye ile yeni bir ateşkesi kabul edecek.

Türkiye ile Suriye arasında bir savaş hali oluşur mu? Bir diğer ifade ile İdlib yeni bir savaş sahnesi olabilir mi?

İdlib muhtemelen yeni bir savaş olmayacaktır. Çünkü Türkiye ve Rusya'nın Suriye'de bir savaşı istemeyecek kadar ortak noktası bulunuyor. Ankara da büyük bir çatışma istemiyor.

Ayrıca S-400 anlaşması ve Türk Akımı projesi Türkiye için büyük önem taşıyor. 

Türkiye ilerleyen dönemlerde, İdlib’de HTS tarzı gruplara destek vermesinin nedenini de Suriye rejiminin politikasına bağlı olduğunu iddia edebilir.


ABD, İdlib’te Türkiye’nin yanında olduğunu ifade etti. Ancak Türkiye'ye rağmen, SDG güçlerine desteğini sürdürüyorlar. ABD bu durumda nasıl pozisyon alacak?

ABD Suriye'deki güçleri çekmeye çalışıyor. SDG, ABD tarafından IŞİD’li tutukluları kontrol etmesi için kullanılıyor. ABD’nin yaklaşımı giderek artan bir şekilde SDG'ye ihtiyacının olmadığı izlenimi veriyor. ABD onları bu aşamada, Suriye'nin bir kısmında (özellikle Fırat nehri civarında) İran'a karşı bir güç olarak tutmak istiyor. 

ABD açıklamalarında, SDG ile ortaklıklarının geçici ve taktiksel olduğunu söylüyor. Bu yaklaşım da ABD’nin, SDG’yi yalnızca ihtiyacı olduğu sürece destekleyeceği, daha sonra da Suriye rejimi ve Rusya ile anlaşma yapacağı anlamına geliyor.


Erdoğan'ın Libya politikası ve Ukrayna ziyareti Rusya'yı memnun etmedi. Erdoğan ayrıca, rejime saldıracağını belirtiyor. Rusya, Esad'ı destekliyor. Türkiye’yi Suriye'de ne bekliyor?

Türkiye kendisini Libya'ya dahil ederek, Kuzey Afrika ve Akdeniz’deki güç oyununda var olduğunu göstermek istiyor. Mısır, Suudi Arabistan ile BAE ile yüzleşmeye çalışıyor. Ayrıca Türkiye, Akdeniz’deki enerji haklarına vurgu yaparak Yunanistan'ı ve hatta İsrail'i kışkırtmaya çalışıyor. 

Bu durum Rusya'yı da içeriyor, çünkü Rusya Halife Hafter'i destekliyor. Türkiye, Libya’yı koz olarak kullanarak Rojava’da Moskova’nın, Türkiye üzerindeki üstünlüğünü düşürmeye çalışıyor. 

Türkiye'de manevra ve anlaşma yapmak için potansiyeli var. Türkiye biliyor, iki durumda da Avrupa üzerinde baskı oluşturacaktır. 

Ayrıca Türkiye'nin şu anki hükümeti krizler yaşıyor ve gelecek birkaç ayda ‘yeni bir askeri popülizm misyonuna’ ihtiyaçları var. Dikkat edilirse zaten Libya, Aralık ve Ocak aylarında, İdlib ise Şubat ayında bir kriz durumuna uluşana kadar, zaten bir kriz olarak karşımızda idi. 


® The Jerusalem Post editörü ve Orta Doğu analisti Seth J. Frantzman kimdir:  Orta Doğu'da yaşanan olaylara ilişkin araştırmalar yapıyor. Bölgesel güvenlik, Kürt meseleleri, mülteciler, Kutsal Topraklar'ın tarihi, güncel olaylar ve siyaset üzerine yazarlık ve araştırmalar gerçekleştiriyor.  Ayrıca Irak, Türkiye, Ürdün, Mısır, Senegal, BAE, Ukrayna ve Rusya'da sahada bulundu. Dr. Seth J. Frantzman 'IŞİD'ten Sonra: Amerika, İran ve Orta Doğu için Mücadele' kitabının yazarıdır.