image

PeyamaKurd Kürdistan Demokrat Partisi Başkanlık Konseyi Üyesi Elî Ewnî, Şengal’deki son durum ve bölgede ortaya çıkan defakto yönetim üzerine konuştu. Eli Ewnî şu ifadeleri kullanıyor, “Şengal, Kürdistan’ın bir bölgesidir. Şengal’de yaşanan facia, oradaki Kürtlerin kentten sürülmesi, milis güçlerin orada yer edinmesi ve ortaya çıkan tüm kötü durumları Kürdistan Bölgesel Hükümeti (KBY) ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) olarak kabul etmiyoruz. Diyoruz ki gelin anayasaya göre yani orada ne yazıyorsa ona göre bir yol bulalım. Biz diyoruz ki gün gelecek, Kürdistan ve Şengal halkı, başı dik ve mutlu bir şekilde tekrardan topraklarına dönecekler.”

Şengal’deki son durum ve PKK’nin oradaki varlığına ilişkin PeyamaKurd’e konuşan deneyimli siyasetçi Eli Ewnî, “Ne Şengal’de, ne Rojava’da ne de Bakûr ve Başûr’da PKK’nin açık bir vizyonu yok. PKK, öyle bir güç olmuş ki nerede güç lazımsa orada kiralık iş yapıyor konuma gelmiş” diyor.

Şengal’de yaşanan karmaşık durum ne zaman ortaya çıktı? Şengal’deki şu anki durumun iç ve dış sebepleri nelerdir?

 Elî Ewnî, “16 Ekim ihaneti ile beraber Kürdistani Bölgeler, Irak Hükümeti ve yasal olmayan Haşdi Şabi’nin kontrolüne girdi. Orada milis bir yapılanma ve türlü türlü başkanlıklar var” dedi.

Bunlar Şengal’i kontrol ediyor. Çoğunluğu PKK grubunun kontrolünde, ordunun elinde değil. Şengal’in nüfusu çoktu. Fakat kentte yaşanan sorunlardan dolayı; Haşdi Şabi, diğer milis gruplar ve PKK, Êzdilerin adına silahlanıp oranın muhtarı olmuş durumdalar.

Oradaki halk kamplarda kalmış durumda ve gidemiyorlar. Birçoğu da çaresizlikten Avrupa’ya gitmiş durumda. Şu an yaklaşık 100 bin insan Şengal’de, Duhok ve Hewlêr’de kamplarda kalıyor. Oradaki insanlar da 16 Ekim ihanetiyle ortaya çıkan defaktoyu kabul etmiyor. Siyasi ve diplomatik kanat olarak 140. Madde kapsamındaki bölgelerin Kürdistan Hükümeti’ne bağlanması için, Irak Hükümeti ve uluslararası kuruluşlar ile de diyalog halindeyiz.

PKK güçleri Şengal’de nasıl yapılanmış durumda ve istekleri nelerdir?

Ne Şengal’de, ne Rojava’da ne de Bakûr ve Başûr’da PKK’nin açık bir vizyonu yok. PKK, öyle bir güç olmuş ki nerede güç lazımsa orada kiralık iş yapıyor konuma gelmiş. Şu an resmi bir şekilde PKK, maaşlarını Haşdi Şabi’den alıyor ve imkanlarını Haşdi Şabi üzerinden tesis ediyor.

Haşdi Şabi nasıl ki birkaç grupsa: (Bir gurubu Hekim, diğeri, Mukteda es Sadr ve diğeri de Feyyaz’dır.) PKK’de onlara benzer bir gruptur. PKK, pratikte bölgedeki milis grupların bir bölümüdür. Çünkü, tüm imkanlarını, programlarını, bilinçli tüm faaliyetlerini hem de silahlarını onlardan temin ediyor. PKK bir şey istemiyor sadece Şengal, Kürdistan olmasın istiyorlar. Şengal; Irak, Suriye ya da neresi için oluyorsa olsun ama sadece Kürdistan olmasın istiyorlar.

Kentten göçenlerin tekrardan yerlerine dönme imkanı var mı?

Göç edenler ülkemizin içinde yaşıyorlar, ancak bizim imkanlarımız yetersiz. Irak hükümetinin ve uluslararası örgütlerin büyük bir ayıbıdır bu. Çünkü yerlerinden göç etmek zorunda kalıp ülke içinde başka şehirlere göç etmiş olan bu insanların yükünün altında kalkmamış ve sorumluluklarını yerine getirmemişler.

Maalesef kamplarımızda Şengal halkı dışında Arap ve diğer milletlerden de insanlar yaşıyor. Diğer yandan hem ekonomik ve hem de diğer hizmetlerden ötürü birçok yük Kürdistan Hükümeti’nin omuzlarına binmiş durumda. Kürdistan Hükümeti şu ana kadar da ambargo altındadır. Fakat Kürdistan Hükümeti daha iyi imkanlar ve ekonomik şartlar için hükümet ile diyalog halindedir. Ama bu problem hala çözülmüş değil. Irak Başbaşkanı Adil Abdulmehdi’nin görünümü her ne kadar iyi olsa da, Irak parlamentosunda yer alan parti ve gruplar, Abadi ve Maliki’nin mantığından daha beter yaklaşıyorlar. O şahsiyetlerin yaklaşımından dolayı da Şengal’deki kardeşlerimize daha iyi yardımlar yapamıyoruz.

Şengal için nasıl bir yönetim şekli gereklidir? Ortaya çıkan defakto durum için ne gibi çalışmalar yapılıyor?

Şu an biz Irak Hükümeti ile birçok konuda çalışıyoruz. YNK ve diğer gurupların 16 Ekim ihaneti ile ortaya çıkan defakto durumunu, anayasal bir şekilde sorunun çözülmesi adına uğraşıyoruz. Biz diyaloglarda diyoruz ki yasalarda ne yazılıysa onu uygulayalım. Biz, Hem Birleşmiş Milletler, uluslararası toplum hem de Irak Hükümeti ile çalışıyoruz. Anayasada ne yazılıysa onun uygulanması gerekir. Bazı durumları kendilerine göre değiştirirken bazılarını da kendilerine göre değiştirmemek olmaz.

Şengal’de güvenliğin sağlanması için neler yapılması gerekiyor?

Bizim Irak hükümetinden isteğimiz Haşdi Şabi ve Irak’a bağlı güçlerin kentten çıkmasıdır. Kerkük, Şengal ve Xaneqîn’in güvenliği federal yönetime bağlı polislerce güvence altına alınmalı. Ayrıca Peşmerge ve Irak ordusu kenti dışarıdan beraber ve ortak bir şekilde korumalı. Kentin içinde asker ve polis olmaz. Sokaklarda asker ve tankların ne işi var?

Bizim isteğimiz budur. Teorik olarak da birbirimize yaklaşsak da pratik olarak şu ana kadar herhangi bir ilerleme kaydedilmiş değil. Haşdi Şabi grupları Cumhurbaşkanı’nın açıklamalarını iyi dinlemiyorlar. Maalesef Haşdi Şabi Adil Abdulmehdi’nin kararlarını fazla önemsemiyor. Örneğin, Haşdi Şabi’nin Musul’dan çekilmesi kararı verildi ama bunların hesabı hiç yapılmadı.

KDP olarak özellikle Şengal için tutumunuz nedir? Şengal’deki PKK güçlerine ne gibi bir mesajınız var?

Şengal, Kürdistan’ın bir bölgesidir ve Kürdistani’dir. Şengal derin bir yaradır ve yüreğimizdedir. Şengal, Kürdistan’ın bir bölgesidir. Şengal’de yaşanan facia, oradaki Kürtlerin kentten sürülmesi, milis güçlerin orada yer edinmesi ve ortaya çıkan tüm kötü durumları Kürdistan Bölgesel Hükümeti (KBY) ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) olarak kabul etmiyoruz. Diyoruz ki gelin anayasaya göre yani orada ne yazıyorsa ona göre bir yol bulalım. Biz diyoruz ki gün gelecek, Kürdistan ve Şengal halkı, başı dik ve mutlu bir şekilde tekrardan topraklarına dönecekler.

Kürdistan Hükümeti’ne karşı Haşdi Şabi ile ittifak kuran hem PKK hem de diğer gruplar tarihe bakıp utanacaklar. Onlardan önce de Kürdistan işgalcileri ve düşmanları ile ortaklık yapanlar çoktu ama şimdi milletin gözüne bakmaya yüzleri yok.  Bu tavırdan dönmeleri ve vatanları için mücadele etmeleri gereklidir, Haşdi Şabi gibi örgütler ile ortaklık yapmaları değil.

Tecrübeli siyasetçi Elî Ewnî açıklamalarının sonunda şu vurguyu yaptı: “ Şengal, Kürdistan’ın bir bölgesidir.”

PeyamaKurd:

Açıklamalarınız için çok teşekkür ederiz.

Elî Ewnî: 

Ben teşekkür eder ve sizin için başarılar dilerim.