image

Şêwirmendê Barack Obama û pisporê polîtîkayên navnetewî, ewlekarî û îxtîxbaratê Bruce Riedel, di derbarê Serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî û nepiştrastîya Kurdan a li hember Amerîkayê nirxandinek nivîsand.

Riedel, di nirxandina xwe de bal kişand ser wê yekê ku Kurdên Başûr rojên xwe yên herî xerab yên serxwebûnê li paş xwe hiştine û got: „Mesûd Barzanî ji ber ku Amerîkayê  Kurd bi tenê û devûrû hiştin, dev ji erka xwe berda“.

Bruce Riedel, da zanîn ku cara pêşîn Barzanî di 31ê Tîrmeha 1992an de serdana Qesra Spî kiriye, lê Barzanî ji ber şik û gumanên xwe yên li hember Amerîkayê pir bi zehmetî hatiye qanî kirin û bê dilxwazî serdana Qesra Spî kiriye. Riedel dibêje: „Ji 6 serokên mixalif ên ku ji bo Qesra Spî hatibûn vexwendin, Barzanî yê herî pêbawer bû. Ji ber şik û gumanên wî yên li hemberî Amerîkayê, dîsa yê ku herî zehmet hat qanî kirin û hat Qesra Spî jî, dîsa ew bû“.

Bruce Riedel, di dewama nirxandina xwe de behsa bavê Mesûd Barzanî jî dike û dibêje: „Bavê wî Mistefa Barzanî, di destpêka salên 1970î de serhildana li hember Bexdayê birêve bir. Bi zor û zehmetî be jî Kurdan artêşa Iraqê ji piranîya deverên Kurdistanê derxistin û biserketin“.

Riedel behsa bêbextîya Amerîka, Îran û Iraqê dike û dibêje: „Di 1975an de Şahê Îranê bi Saddam Hisên re peymanek sînor îmza kir û Kurd terkî felaketê kirin. Amerîka, ji nefîkirin û koçberîyek ewle pêve tu alîkarîyek bi M. Barzanî û Kurdan re nekir. Ji ber ku Kurdan bawerî bi hevkarên xwe anîbûn, bedelek pir mezin dan. M. Barzanî, rojên xwe yên mayî li Vîrgînîayê di nefîbûn û koçberîyê de derbas kir“.

Riedel, behsa salên 1980î jî dike û dibêje: „Di 1980an de Kurd bi rejîma şoreşa Îranê re beşdarî şerê Îran û Iraqê jî bûn. Gava şer tewa bû, Saddam Hisên li bemberî Kurdan ji berê zalimtir û barbartir bû. Waşîngtonê dîsa tiştek nekir. Bi hezaran Kurd hatin kujtin, bi deh hezaran Kurd koçberî kampên Saddam Hisên bûn. Desthilatdarîya Reagan li hember Îranê li kêleka Saddam Hisên bû û ji bo Kurdan tu tiştek nekir“.

Riedel, piştî ku behsa dema Georg Bush û Clînton dike, mijarê tîne ser dema herî dawîn û xiyaneta ku li Kerkûkê rû daye û dibêje: „ Îranê li dijî Barzanî plana malwêranîyê pêk anî. Ji ber sersarî û xemsarîya Qesra Spî, Tehranê serdestî bidest xist. Stratejîya hişk û gef û zirtên Trump ji Ayetûllah û Mihafizên Şoreşa Îranê re virt û vala û pûç derket. Nifûsa herî zêde Amerîkanî li Iraqê çong danî erdê. Ji ber ku ne li kêleka Kurdan bû, Barzanî carek din Amerîka sûcdar kir. Çekên Amerîkî ji alî Iraqîyên piştgirên Îranê ve ji bo têkbirina hêzên Kurd hatin bikaranîn. Barzanî xwedîyê dozek baş e. Kurd çawa ku di şerê dijî Saddam û El Kaîdeyê de bûn hevkar, di şerê li dijî ÎŞÎDê de jî hevkarek navendî bûn. Lê Amerîkî bi dehê salan xwedîyê helwesta xwe man (ango qet alîkarîya Kurdan nekirin). Mesûd Barzanî mafdar bû“…

Z.B