image

PeyamaKurd - Mahabad Kürdistan Cumhuriyeti, 75 yıl önce bugün, 22 Ocak 1946’da Rojhılat’ın Mahabad kentindeki Çarçıra Meydanı’nda yapılan açıklama ile ilan edildi.

Bugün, 1946 yılında Doğu Kürdistan'ın Mahabad kenditinde  Qazî Mihemed tarafından kurulan ve 1947 yılından yıkılan Mahabad Kürt Cumhuriyetinin kuruluşunun 75’inci yıl dönümü.

Mahabad Kürd Cumhuriyeti, 22.01.1946’da Qazî Mihemed tarafından Çarçira Meydanı’nda ilan edilmişti. 11 aylık kısa bir zamana rağmen Mahabad Kürd Cumhuriyeti Kürdistan tarihinde önemli bir kesiti oluşturuyor.

Kürt Cumhuriyeti, Çarçıra Meydanı’nda Kürdistan’ın dört parçasından da temsilciler hazır bulunduğu bir anda ilan edildi.

1942 yılında Komala Jiawavewey Kürdistan (Kürdistan'ın Dirilişi) kurulur. Komala, Doğu Kürdistan dışında Güney Kürdistan'da Musul, Kerkük, Erbil, Süleymaniye, Rewanduz ve Şaqlawa'da da faaliyet yürütmeye başlar.

Komala 1945 yılında Mahabad bölgesinde kendini resmen ilan eder. Mehabad bölgesinin sevilen kişiliklerinden Qazi (Kadı)Muhammed, Komala'nın üyeliğine kabul edilir. Süreç içerisinde, Qazi Muhamed, Komala'nın liderliğine seçilir. Qazi Muhammed, ilerleyen dönemlerde Kürdistan Demokrat Partisini kurar.

“Mahabad Kürt Cumhuriyeti kuruldu”

Kasım 1945'te Sovyetlerin teşvik ve desteğiyle İran'da önce Azarbaycan Hükümeti kuruldu. Çok geçmeden, 22 Ocak 1946'da  Mahabad'da Çarçira Meydanı'nda Mahabad Kürt Cumhuriyeti'nin kuruluşu Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği garantörlüğünde ilan edildi. On üç üyeli Bakanlar Kurulu oluşturulur. Qazi Mihamed Cumhurbaşkanı seçilir.  Kürdistan Parlamentosu'nda ise 30 milletvekili seçilir. 

Başbakanlığa, HaciBabe Şeyh, Savunma Bakanı ve Ordu Başkomutanlığına Qazi Mihemed Husen Xani Seyfi Qazi, İçişleri Bakanlığına ise Mihemed Emîn Muini, Ekonomi Bakanı Ehmed İlahî Weziri, İletişim Bakanı Kerim Ehmediyan, Tarım  Bakanı Menaf Kerimi, Enfermasyon Bakanı Sidiq Heyderî, Çalışma Bakanı Xelil Xusrewi, Ticaret Bakanı Haci Mistefa Dawudîi, Kültür Bakanı Mehmud Welizade, Sağlık Bakanı Seyid Mihemed Eyubiyan, Devlet Bakanı Ebdulrehman İlxanizade, Adalet Bakanı Mela Husen Mecdi seçildi.

Mahabad Kürt Cumhuriyeti’nin başkenti Mahabad kenti olarak belirlendi.