image

F-35 ketine nav sîstema parastina dinyayê. Ji ber ku radar nikare wan tesbît bike weka “balafirên xeyalet” tên binavkirin. Ji bo çêkirina balafirên F-35 bên çêkirin, dezgeyên ku hatine danîn bi temamî li dora 400 mîlyar dolarî maliyeta wan heye.

Tirkiye ji bo xwe, heya niha 120 balafir sîparîÅŸ daye. Awûstralya ji bo hêza xwe ya hewayî xurt bike, 58 F-35 sîparîÅŸ daye. Maliyeta balafiran li ser Awûstralya li dora 11.5 mîlyar dolariye. Kanada bi 65 balafiran di dorê de ye. Kore bi 6.8 mîlyar dolarî ji xwe re 40 balafiran dixwaze. Niha artêÅŸa Amerîka 51 ji wan bikartîne.

F-35 li gor balafirên ÅŸer yên normal dikarin du car li wan zûtir herin bê ku radar wan bibîne. Di operasyonan de gelek baÅŸin. Lê taybetmendiyên din yên balafirên F-35 çine?

Taybetmendiyên balafirên  F-35an:

-Xwediyê taybetmendiyên nesla 5an e, yek motoreka wê heye û balafira êrîÅŸê ye. Yek pîlotek wê dajo.

-Balafir dikare xwe konvansiyonel deynê û bi hewa bikeve (CTOL), dikare di demeke kurt de rabe û dikare xwe bi ser serî deyne (STOVL) .

– Dikarin sê cûreyên wê çêbikin. Yek ji wan ew e ku dikare li ser keÅŸtiya balafirê deyne.

Ortaxên projeye kîjan dewlet an ÅŸirîkin?

– 9 ÅŸirîkên vê projeye hene: Amerîka, Brîtanya, Îtalya, Hollanda, Kanada, Tirkiye, Awûstralya,

Norweç û Danîmarka.

– Di projeye de ÅŸîrketên ku karên binkeyî girtine ser xwe Lockheed Martin, Northrop û Grumman in.

– Hedef ew e ku ev balafir bikevin dewsa F-4 û F-16 yan.