image

F-35 ketine nav sîstema parastina dinyayê. Ji ber ku radar nikare wan tesbît bike weka “balafirên xeyalet” tên binavkirin. Ji bo çêkirina balafirên F-35 bên çêkirin, dezgeyên ku hatine danîn bi temamî li dora 400 mîlyar dolarî maliyeta wan heye.

Tirkiye ji bo xwe, heya niha 120 balafir sîparîş daye. Awûstralya ji bo hêza xwe ya hewayî xurt bike, 58 F-35 sîparîş daye. Maliyeta balafiran li ser Awûstralya li dora 11.5 mîlyar dolariye. Kanada bi 65 balafiran di dorê de ye. Kore bi 6.8 mîlyar dolarî ji xwe re 40 balafiran dixwaze. Niha artêşa Amerîka 51 ji wan bikartîne.

F-35 li gor balafirên şer yên normal dikarin du car li wan zûtir herin bê ku radar wan bibîne. Di operasyonan de gelek başin. Lê taybetmendiyên din yên balafirên F-35 çine?

Taybetmendiyên balafirên  F-35an:

-Xwediyê taybetmendiyên nesla 5an e, yek motoreka wê heye û balafira êrîşê ye. Yek pîlotek wê dajo.

-Balafir dikare xwe konvansiyonel deynê û bi hewa bikeve (CTOL), dikare di demeke kurt de rabe û dikare xwe bi ser serî deyne (STOVL) .

– Dikarin sê cûreyên wê çêbikin. Yek ji wan ew e ku dikare li ser keştiya balafirê deyne.

Ortaxên projeye kîjan dewlet an şirîkin?

– 9 şirîkên vê projeye hene: Amerîka, Brîtanya, Îtalya, Hollanda, Kanada, Tirkiye, Awûstralya,

Norweç û Danîmarka.

– Di projeye de şîrketên ku karên binkeyî girtine ser xwe Lockheed Martin, Northrop û Grumman in.

– Hedef ew e ku ev balafir bikevin dewsa F-4 û F-16 yan.